فصول الحکمة؛ شرح فارسی بر منظومه(مبحث الهیات) - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١١٠ - جواب مصنف(ره) از شبهه ابن كمونه

الاثنينيّة، فجاء التّركيب.

ترجمه: مرحوم مصنّف مى‌فرمايد:

من شبهه را باين بيان دفع مى‌كنم:

طبيعت و مفهوم واحد هرگز از اشياء متخالف بملاحظه اينكه متخالف و

متعدّد هستند انتزاع نمى‌شود مانند حيوان كه از انواع متخالف ولى بلحاظ اتّفاقشان‌

در حقيقت انتزاع مى‌شود نه باعتبار تخالفى كه بين آنها حكمفرما است و بلحاظ

فصول متغاير از يكديگر منهاض و ممتاز مى‌گردند انتزاع گردد.

و نيز مانند انتزاع انسان از زيد و عمرو غير ايندو از جهت اتّحادشان در

تمام ماهيّت مشتركه انسانى نه باعتبار اختلافشان بواسطه عوارض شخصيّه.

و قياس كن بر ايندو مورد باقى موارد را حتّى عرضى كه از اجناس عاليه‌

بسيطه‌اى كه بتمام ذات با هم تخال دارند انتزاع مى‌گردد.

و اين از قبيل موردى است كه اينمرد فرض كرده چه آنكه در فرض وى امر

منتزع از جهت اشتراك آندو در عروض و حلول در موضوع انتزاع شده و وقتى در دو

واجب بحسب فرض قدر مشترك يافت شد لاجرم در هر يك از آندو مابه الامتياز نيز

تحقّق يافته و در نتيجه دوئيّت وجود پيدا نموده و بالاخره تركيب هر يك از

مابه الامتياز و مابه الاشتراك لازم مى‌آيد.

شرح فارسى:

توضيح‌

جواب مصنّف (ره) از شبهه ابن كمونه‌

مرحوم مصنّف شبهه سابق الذّكر را اينطور جواب مى‌دهند:

اشيائى كه با هم در جهتى مشترك و به وجهى از يكديگر ممتاز مى‌شوند

هرگز جامع انتزاعى باعتبار وجه امتياز آنها نيست بلكه جهت اشتراك آنها را

ملاحظه نموده و باعتبار اينكه با هم در اين جهت مشترك هستند جامع مزبور را